Een zoekmachine, ook wel search engine genoemd, gebruikt computerprogramma's die hyperlinks volgen over internet. Hierdoor gaan zij van de ene internetpagina naar de andere. Ze indexeren de webdocumenten die ze tegenkomen en sturen het resultaat naar een databank. Omdat er zoveel internetpagina’s wereldwijd bestaan en er ook elke dag nieuwe bijkomen is het bijna onmogelijk om het hele internet te indexeren. Schattingen van de dekking van wat geïndexeerd wordt door zoekmachines lopen uiteen van 30% tot 40%.

Bekende en veel gebruikte zoekmachines zijn Google, Yahoo en MSN Search. Maar u kunt ook gebruik maken van kleinere regionale zoekmachines, zoals Ilse.nl. Er bestaan ook specialistische zoekmachines, zoals voor de wetenschappelijke kennis op internet (Scopus bijvoorbeeld) of voor specifieke diensten en consumentenproducten. Onderwijsinformatie is bijvoorbeeld te vinden met Davindi. Met Funda.nl, Jaap.nl en Zuka.nl kunt u huizen zoeken op internet. Banen zoeken kan met Askjim.nl. De mogelijkheden zijn enorm!

De zoekresultaten (de treffers of hits) van het zoeken met een zoekmachine in een de databank worden in volgorde van relevantie gepresenteerd in een lijst. Via de link bij die treffers kunt u naar de betreffende webpagina toe.

Tips voor het gebruik van zoekmachines:
1. Bepaal van te voren goed waar u naar op zoek bent
Hoe specifieker u bent in uw zoekwoorden, hoe groter de kans dat u een site vindt die u de informatie kan geven waar u naar op zoek bent. Bedenk wat er idealiter op de website staat die u zoekt: welke woorden kunnen gebruikt worden?
2. Wees zo specifiek mogelijk in het gebruik van zoektermen.
Hoe algemener de termen hoe minder snel u zult vinden waar u naar op zoek bent. Gebruik bijvoorbeeld ook meerdere zoektermen en de geavanceerde zoekopties van een zoekmachine. Ook het gebruik van het zogenaamde Booleaanse zoekgereedschap is belangrijk: kijk op www.zoekprof.nl voor meer informatie hierover.
3. Let op hoofdletters
De meeste zoekmachines maken onderscheid tussen kleine letters en hoofdletters.
4. Let op typfauten
Soms gaan de simpelste woorden fout. Denk ook aan typfouten in anderstalige woorden of het zetten van spaties in woorden als meisjes namen in plaats van meisjesnamen. Dit levert heel andere resultaten op!
5. Kijk voordat u klikt op een zoekresultaat naar de beschrijving en de URL die bij de hit gegeven worden. Vaak kunt u hier al veel aan aflezen over of de site u nuttige informatie kan geven. Kijk ook eens op de site www.zoekprof.nl voor meer informatie en tips over het zoeken op internet.